Moeten we het puntensysteem in de F1 eindelijk eens herzien?

Sinds 2010 heeft de FIA het puntensysteem van de F1 herzien, waarbij de punten zijn uitgebreid naar de top tien en de verschillen tussen de posities zijn vergroot, met name voor de winnaar. Met dominante teams en coureurs, bereikt deze op overwinning gerichte structuur nog steeds haar doel?

Na de Grand Prix van Mexico 2023 heeft Max Verstappen een voorsprong van 251 punten op zijn naaste rivaal, Sergio Perez, wat meer is dan het verschil tussen de tweede coureur en de laatste in het kampioenschap. Deze ongelijkheid roept nieuwe vragen op over de vraag of het puntensysteem, dat sinds 2010 ongewijzigd is gebleven, nog steeds zijn oorspronkelijke doel dient, namelijk het belonen van gedurfde coureurs in plaats van coureurs die zich tevredenstellen met het najagen van punten.

Toen de FIA het puntensysteem voor het seizoen 2010 herzag, kwam de sport uit een decennium zonder duidelijke dominante kracht. Ferrari domineerde het begin van de jaren 2000, Renault won twee opeenvolgende titels in 2005 en 2006, Ferrari heroverde de kroon in 2007 en 2008, en Brawn GP verraste iedereen in 2009. Het nieuwe format was bedoeld om de beloningen breder te spreiden, waardoor teams met een lagere ranking een realistische kans kregen om punten te scoren.

Het oorspronkelijke plan voorzag in 13 deelnemers, maar slechts 12 auto's verschenen aan de start van de eerste race onder de nieuwe regels. De belangrijkste verandering was de uitbreiding van het aantal punten van acht naar tien, ter vervanging van het systeem van 2009, dat 10-8-6-5-4-3-2-1 was. De vorige puntentoekenning leek bescheiden als we kijken naar een typische startgrid van 26 auto's, en het kleine verschil van twee punten tussen de podiumplaatsen was niet echt een stimulans om voor de overwinning te strijden.

Het vernieuwde systeem, dat vandaag nog steeds van kracht is (met uitzondering van de sprintwedstrijden), verdeelt de punten over de eerste tien finishers:

Deze verdeling beloont niet alleen de beste plaatsen, maar bestraft ook onbetrouwbaarheid: één enkele opgave kan 25 punten kosten, wat de strijd om de titel aanzienlijk kan verstoren. Deze structuur, die vroeger agressiviteit aanmoedigde, lijkt vandaag echter de dominantie te versterken. Sinds 2010 heeft de sport periodes van duidelijke suprematie gekend: vier opeenvolgende jaren voor Red Bull (2010-2013), acht jaar voor Mercedes (2014-2021) en de heropleving van Red Bull vanaf 2022. Wanneer een team aan de top van de hiërarchie staat, hebben zijn rivalen moeite om het in te halen, en het puntenverschil versterkt dit effect. De leider heeft een voorsprong van zeven punten op de tweede, terwijl het verschil tussen de tweede en de derde, of tussen de derde en de vierde, slechts drie punten bedraagt. Alleen in uitzonderlijk spannende seizoenen, zoals in 2016, toen teamgenoten Rosberg en Hamilton het tegen elkaar opnamen, of in 2021, met het duel tussen Verstappen en Hamilton, waren we getuige van echte strijd op het circuit om de overwinning. Het huidige puntensysteem, dat de winnaar onevenredig beloont, versterkt de “immuniteit” van een dominant team. Het verkleinen van het verschil tussen de eerste en de tweede plaats zou overwinningen minder doorslaggevend kunnen maken en het kampioenschap inclusiever, een hervorming die velen noodzakelijk achten om te voorkomen dat deze sport een exclusieve club wordt die voorbehouden is aan de grootmachten van hun tijd.