Hoe de FIA beslist of een F1-coureur te vroeg is gestart

De start van een Formule 1-race is cruciaal voor een coureur, omdat deze bepalend is voor de rest van de race. Daarom streven alle deelnemers ernaar om deze te perfectioneren. Het is een strategisch moment waarop de reactie van de coureur en de prestaties van de auto doorslaggevend zijn, en daarom houdt de FIA hier nauwlettend toezicht op.

Wanneer de lichten op de startgrid van een Formule 1-race doven, speelt het spektakel zich niet alleen op het circuit af, maar ook onder het asfalt. Onder elke auto zijn minuscule transponders en hogesnelheidscamera's geplaatst, klaar om elke beweging vast te leggen die een coureur een illegaal voordeel zou kunnen opleveren. De technologie die ‘vroegtijdige starts' controleert, is een stille scheidsrechter geworden en de tolerantiemarges ervan hebben evenveel discussie opgeleverd als de races zelf. Hoe definieert het reglement een valse start? De Internationale Sportcode van de FIA specificeert geen minimale reactietijd, zoals de code voor dragraces dat wel doet. In plaats daarvan bepalen de artikelen 8.6.1 tot 8.6.2 dat een auto volledig stil moet staan, waarbij geen enkel deel van de voorbanden de startlijnmarkeringen mag overschrijden op het moment dat het startsignaal wordt gegeven. Zodra de coureur in het hem toegewezen startvak is gestopt, is elke beweging naar voren, naar achteren of opzij voordat de lichten uitgaan een overtreding. Artikel 48.1 somt vervolgens de drie concrete elementen op die tot een straf leiden: bewegen vóór het signaal, de auto zo positioneren dat de transponder de start niet kan registreren, of een deel van de band buiten de lijnen hebben bij de start.

De sensoren en hun tolerantie Elke auto is uitgerust met een door de FIA goedgekeurde transponder die communiceert met een sensor die op de startgrid is gemonteerd. Het systeem is gekalibreerd om de lichte schok die wordt veroorzaakt door het inschakelen van de eerste versnelling te negeren, maar het signaleert elke beweging die de ingebouwde tolerantie overschrijdt. Wanneer een beweging wordt geregistreerd, bekijken de commissarissen de beelden vanuit verschillende hoeken voordat ze beslissen of een straf (een pitstop of tijdstoevoeging) gerechtvaardigd is. Toen het systeem moeite had om een beslissing te nemen – Sebastian Vettel, Japan 2019: De Ferrari maakte een sprong van ongeveer 10 cm terwijl de rode lichten nog brandden en kwam vervolgens tot stilstand voordat het groene licht opstond. De video toonde een beweging, maar de sensor beoordeelde deze als binnen de aanvaardbare tolerantie en er werd geen straf opgelegd. – Valtteri Bottas, Oostenrijk 2017: Mercedes registreerde een reactietijd van 0,04 seconde, veel sneller dan de gebruikelijke 0,2 seconde. De FIA kon niet bewijzen dat de beweging plaatsvond voordat de lichten uitgingen, en de zaak werd daarom geseponeerd. Recente bevestigde overtredingen – Felipe Massa, België 2010: Zijn auto overschreed de startlijn met ongeveer 40 cm, wat hem een onmiddellijke straf opleverde. – Fernando Alonso, China 2010: De tweevoudig kampioen startte voordat de lichten uitgingen, wat hem een straf opleverde. – Pastor Maldonado, België 2012 en Kimi Räikkönen, Italië 2019: Beide coureurs werden betrapt op het te vroeg loslaten van de koppeling en werden daarvoor bestraft. Het kat-en-muisspel van radiosignalen Al maanden doen geruchten de ronde dat sommige teams zouden proberen te valsspelen door zich aan te sluiten op de radiofrequentie die wordt gebruikt door de startconsole van de wedstrijdleider. Er zou een geheim signaal naar de helmen van de coureurs worden gestuurd op het moment dat de lichten uitgaan, waardoor ze enkele milliseconden kunnen winnen. Als reactie hierop is de FIA begonnen met het invoeren van willekeurige radioflitsen tijdens de procedure, waarbij opzettelijk valse starts worden gedetecteerd voor maximaal zes auto's om de integriteit van de startgrid te testen. Door dit heen en weer geschakel moest het detectiealgoritme voortdurend worden aangepast.

In de zeer competitieve wereld van de Formule 1 wordt de reactietijd van een coureur gemeten in milliseconden, en de grens tussen een bliksemsnelle start en een illegale start is erg dun. Naarmate de sensoren slimmer worden en de teams steeds inventiever worden, kan de strijd om de schoonste start even intens zijn als de race zelf.