De rol van Valtteri Bottas bij Mercedes heeft tot veel discussie geleid onder Formule 1-fans. Hoewel teams vaak een hoofdcoureur en een ondersteunende teamgenoot aanwijzen, lijkt het recente gedrag van Mercedes tegenstrijdig, zoals blijkt uit de incidenten tijdens de Grand Prix van Hongarije in 2017 en 2018 en de Grand Prix van Rusland in 2018.
Het bevel dat Valtteri Bottas tijdens de recente Grand Prix van Rusland kreeg – om de overwinning aan Lewis Hamilton, de enige coureur die nog in de race is voor het kampioenschap, over te laten – heeft al tot veel discussie geleid.
De teambazen en de meeste mensen die bij de Formule 1 betrokken zijn, lijken deze beslissing te begrijpen, of op zijn minst te accepteren. Mensen buiten deze wereld hebben echter moeite te begrijpen waarom de snelste coureur niet mag winnen. Toch is F1 een teamsport en zijn er veel andere factoren dan alleen sportiviteit die even belangrijk of zelfs belangrijker zijn. Teamorders en het opofferen van een tweede coureur ten gunste van de koploper maken al lang deel uit van deze sport, waarbij de acceptatie ervan door de jaren heen varieert. Niemand was geschokt toen Peter Collins in 1956 zijn auto afstond aan Juan-Manuel Fangio, maar de FIA betwistte het feit dat Rubens Barrichello opzettelijk remde bij de finish van de Grand Prix van Oostenrijk in 2002 om Michael Schumacher te laten winnen, wat leidde tot een kortstondig verbod op teamorders, dat uiteindelijk mislukte.
Sinds het verbod is opgeheven, hebben teams deze instructies spaarzaam en vaak openlijk gebruikt. Onlangs benadrukte Mercedes zijn sportieve waarden tijdens de Grand Prix van Hongarije in 2017, toen Bottas Hamilton in de 45e ronde voorbij liet gaan om de twee Ferrari's voor hem in te halen. In de laatste bocht van de laatste ronde gaf Hamilton zijn positie terug aan Bottas, en sportief directeur Toto Wolff verdedigde deze beslissing: “Als we het kampioenschap met drie punten verschil verliezen, zal iedereen met de vinger naar Boedapest wijzen. Op de lange termijn zullen onze principes en waarden ons meer titels opleveren, dat is mijn overtuiging.”
Deze filosofie leek snel te veranderen. Tijdens de Grand Prix van Hongarije in 2018 beschermde Bottas Hamilton tegen de Ferrari van Sebastian Vettel door vroeg te pitten en zijn tempo met enkele tienden te vertragen om de Duitser tegen te houden, maar Hamilton haalde de Fin in de laatste ronden in toen zijn zachte banden hun effectiviteit verloren.
De opmerkingen van Wolff tegen Canal+ na deze race waren een beetje gênant voor Bottas: “We moesten kijken hoe de start verliep en of we op de eerste en tweede plaats lagen. Het beschermen van onze posities was een optie. We zouden hetzelfde hebben gedaan in omgekeerde situatie. Valtteri heeft fantastisch werk geleverd, een luitenant zoals je zou verwachten, op het moment dat het er het meest toe deed. ” Deze opmerkingen kwetsten Bottas meer dan de race zelf en gaven hem een voorproefje van wat hij de rest van het seizoen van Mercedes kon verwachten. Deze verwachting werd een paar weken later in Sotsji bevestigd, toen Bottas in de 25e ronde het bevel kreeg om aan de kant te gaan en Hamilton de overwinning te laten pakken. Wolff kreeg kritiek en verdedigde zich: “Soms moet iemand de rol van slechterik spelen, en deze keer was ik dat. Ben ik liever de slechterik op zondagavond om een heleboel redenen, of de idioot in Abu Dhabi? Ik ben liever de slechterik in Sotsji dan de idioot aan het einde van het jaar. ” Hij had een jaar eerder dezelfde uitspraak gedaan, maar deze keer stond er iets anders op het spel. In 2017 had Hamilton 14 punten achterstand op Vettel en was de titel nog lang niet binnen; in 2018 verliet hij Rusland met 50 punten voorsprong en leek het kampioenschap zo goed als binnen. Twijfelde Mercedes dus aan zijn kansen om de titel te winnen in 2017, of voelt het zich veel kwetsbaarder in 2018, zodat het de waarden die het een jaar eerder propageerde, heeft laten varen? Wolff verklaarde dat de beslissing neerkwam op een kwestie van timing: “In Boedapest zeiden we: ‘Als hij Räikkönen niet kan inhalen, wisselen we weer van plaats', en ik wilde me aan mijn woord houden. Maar dat was halverwege het seizoen. Nu zijn we in Sotsji, aan het einde van het seizoen.” Wiskundig gezien is deze beslissing volkomen logisch, maar vanuit het oogpunt van sportethiek ondermijnt ze de principes die Mercedes een jaar eerder had uitgedragen. Deze keer heeft rationaliteit het gewonnen van waarden, en sommigen zullen deze keuze in twijfel trekken. Zoals Wolff zei: “We willen allemaal dat de beste coureur wint, maar soms moeten we ook rationeel zijn. Een overwinning blijft een overwinning, en Lewis heeft nu 50 punten voorsprong.”